حق تعیین سرنوشت

ابتذال مفاهیم سیاسی در گفتمان بنیادگرایی قومی

سالار سیف الدینی | مفاهیم علوم اجتماعی و علوم سیاسی هر یک در بستر تحولات خاصی پدید می آیند. این مفاهیم برآمده از شرایط اجتماعی و بسترهای ویژه هر جامعه هستند. در این میان گفتمان قومیت گرایی که تحت تاثیر فروپاشی شوروی و شدت گرفتن روند جهانی سازی در سراسر جهان از جمله خاورمیانه رشد چشمگیری داشته است سعی می کند با ساده سازی و تفسیر به رای اصطلاح ها و ترم های پیچیده مانند حق تعیین سرنوشت، استعمار داخلی و... مبنای نظری و هم چنین مشروعیت بین المللی برای خود فراهم آورد.

در نوشته ها و اعلامیه هایی که اخیرا از سوی برخی احزاب متعلق به جامعه سنی مذهب کردستان ایران منتشر شده است، تاکید زیادی بر مفاهیمی چون حق تعیین سرنوشت (در بعد خارجی و یا به مثابه حقی برای تجزیه طلبی) رفته است.

بی تردید حق تعیین سرنوشت مهم ترین عبارتی است که معمولا از زبان فعالان قومی شنیده می شود، به همین میزان مبهم ترین و پیچیده ترین عبارتی نیز هست که ترجیح می دهند حدود و ثغور آن را مخفی نگه دارند. طبیعی است که نگارنده در پی آن نیست که در فضای اینترنت به بحث و گشودن ابعاد این ترم حقوقی بپردازد. مقالات علمی و کتاب های منتشره در این خصوص تا اندازه زیادی گویا هستند و باید منابع اطلاعاتی فعالان سیاسی را تشکیل دهند.

حق تعیین سرنوشت self determination of peoples  دارای یک بُعد فلسفی- سیاسی و  یک بُعد حقوقی در حوزه بین الملل است. بعد فلسفی و سیاسی آن تا اندازه زیادی مرهون گفتمان مارکسیسم-لنینیسم است. در این گفتمان از آزادی خلق ها و ملیت های تحت ستمی که در دوران شکل گیری دولت-ملت های اروپا خارج از مرزهای ملی باقی مانده بودند و یا اقلیت های ملی که خواستار آزادی و استقلال از امپراتوری های بزرگ بودند حمایت می شد.

ادامه نوشته

معرفی کتاب،بنیادهای هویت ملی

بنياد‌هاي هويت ملي ايراني

(چهارچوب نظري هويت ملي شهروند محور)

وبلاگ تخصصی ناسیونالیسم: کتاب بنیادهای هویت ملی ایرانی نوشته دکتر حمید احمدی یکی از کامل ترین و مهم ترین کتاب هایی است که در سال های اخیر در حوزه هویت و ملیت ایرانی نگاشته شده است. دکتر حمید احمدی در این کتاب ضمن تبیین مسئله هویت ملی و چالش های آن از منظر رویکردهای مختلف مدرن،مذهبی،چپ و قومی به بسیاری از آنها پاسخ داده و چارچوب نظری خود را بر اساس الگوی لاکاتوش در خصوص هویت ملی شهروند محور بیان داشته است. مقاله پیش رو به قلم دکتر حبیب الله فاضلی در معرفی و بررسی این کتاب به رشته تحریر در آمده است. نسخه الکترونیک آن نیز در انتهای مقاله قابل دسترسی برای اهالی پژوهش است.

فایل پی.دی.اف را دانلود کنید


حبيب‌اله فاضلي دانشجوي دكتري انديشه سياسي دانشگاه تهران

 

حميد احمدي، بنيادهاي هويت ملي ايراني (چهارچوب نظري هويت ملي شهروندمحور)، تهران، ‌پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، 1390، 458 صفحه.

 

مقدمه

هرگونه تعريف از هويت ملي جوامع بايستي جامع خودي‌ها و مانع اغيار باشد و از طرف ديگر نيز ضمن توجه به سنت و انباشت تاريخي، نيازهاي جديدي كه در اثر تحولات ذهني و عيني بشري رخ داده است را دربربگيرد. مهم‌ترين آفت تعاريف از هويت ملي كاهش‌گرايي نظري مي‌باشد، فروكاستن گفتمان هويت ملي و پيكرة ملت به يك علت واحد (دولت مدرن، جهان باستان، زبان و...) نه تنها به در انداختن طرحي نو و خلق هويتي نوين منجر نمي‌شود بلكه زمينه را براي تضعيف كليت هويت و همبستگي ملي فراهم مي‌سازد. اگرچه موجوديت ملت كهن ايران نزد اكثريت هويت‌انديشان پذيرفته شده است و تعداد اندكي نيز كه در ماهيت اين ادعا ترديد داشته‌اند بيش از آنكه پيگير پژوهش‌هاي تاريخي، اسنادي و زمينه‌اي باشند درگير بازي با مفاهيم، بازيگري سياسي و يا درصدد حقنه كردن الگوهاي نظري غربي به جامعه و تاريخ ايران مي‌باشند

ادامه نوشته