معرفی کتاب،بنیادهای هویت ملی

بنياد‌هاي هويت ملي ايراني

(چهارچوب نظري هويت ملي شهروند محور)

وبلاگ تخصصی ناسیونالیسم: کتاب بنیادهای هویت ملی ایرانی نوشته دکتر حمید احمدی یکی از کامل ترین و مهم ترین کتاب هایی است که در سال های اخیر در حوزه هویت و ملیت ایرانی نگاشته شده است. دکتر حمید احمدی در این کتاب ضمن تبیین مسئله هویت ملی و چالش های آن از منظر رویکردهای مختلف مدرن،مذهبی،چپ و قومی به بسیاری از آنها پاسخ داده و چارچوب نظری خود را بر اساس الگوی لاکاتوش در خصوص هویت ملی شهروند محور بیان داشته است. مقاله پیش رو به قلم دکتر حبیب الله فاضلی در معرفی و بررسی این کتاب به رشته تحریر در آمده است. نسخه الکترونیک آن نیز در انتهای مقاله قابل دسترسی برای اهالی پژوهش است.

فایل پی.دی.اف را دانلود کنید

حبيب‌اله فاضلي دانشجوي دكتري انديشه سياسي دانشگاه تهران

 

حميد احمدي، بنيادهاي هويت ملي ايراني (چهارچوب نظري هويت ملي شهروندمحور)، تهران، ‌پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي، 1390، 458 صفحه.

 

مقدمه

هرگونه تعريف از هويت ملي جوامع بايستي جامع خودي‌ها و مانع اغيار باشد و از طرف ديگر نيز ضمن توجه به سنت و انباشت تاريخي، نيازهاي جديدي كه در اثر تحولات ذهني و عيني بشري رخ داده است را دربربگيرد. مهم‌ترين آفت تعاريف از هويت ملي كاهش‌گرايي نظري مي‌باشد، فروكاستن گفتمان هويت ملي و پيكرة ملت به يك علت واحد (دولت مدرن، جهان باستان، زبان و...) نه تنها به در انداختن طرحي نو و خلق هويتي نوين منجر نمي‌شود بلكه زمينه را براي تضعيف كليت هويت و همبستگي ملي فراهم مي‌سازد. اگرچه موجوديت ملت كهن ايران نزد اكثريت هويت‌انديشان پذيرفته شده است و تعداد اندكي نيز كه در ماهيت اين ادعا ترديد داشته‌اند بيش از آنكه پيگير پژوهش‌هاي تاريخي، اسنادي و زمينه‌اي باشند درگير بازي با مفاهيم، بازيگري سياسي و يا درصدد حقنه كردن الگوهاي نظري غربي به جامعه و تاريخ ايران مي‌باشند

ادامه نوشته

نقدي بر فدراليسم،معرفي و نقد كتاب

معرفي و نقد كتاب خوبروي پاك

نقدي بر فدراليسم

شناسنامه كتاب:

نقدي بر فدراليسم،نوشته دكتر محمدرضا خوبروي پاك،نشر شيرازه،1377

نويسنده نقد: دكتر علي اشرف نظري، استاد علوم سياسي دانشگاه تهران

براي دريافت مقاله به صورت پي. دي اف كليك كنيد

کلید واژه ها: پیروز مجتهدزاده،ژئوپلتیک،جغرافیای سیاسی ایران،نقد کتاب

ایده های ژئوپلتیک و واقعیت های ایرانی

دکتر پیروز مجتهدزاده

فایل پی دی اف را دانلود کنید

Ethnicity and Education In Nation Building inPakistan

سهم‌ قـوميـت‌ و آمــوزش‌ در ملت‌سازي پاكستان

دکتر حسین گودرزی

" تنوع‌ قومي‌ و سهم‌ آموزش‌ و پرورش‌ در روند شكل‌گيري‌ ملت ‌پاكستان‌ " كتابي‌ است‌ به‌ قلم‌  آفتاب‌ ـ اي‌ ـ قاضي‌ كه‌ انتشارت‌ و نگارد پاكستان‌ در سال‌ 1994 در 192 صفحه ‌منتشر كرده‌ است‌. كتاب‌ به‌ بررسي‌ تأثير مسائل‌ قومي‌ و ملي‌ بر سياست‌هاي‌ آموزشي‌ درروند شكل‌گيري‌ دولت‌ ملي‌ در جوامع‌ در حال ‌توسعه‌، بويژه‌ كشور پاكستان ‌مي‌پردازد.

پس‌ از جنگ‌ جهاني‌ دوم‌

دولت‌ - ملت‌ها به‌ دو طبقه‌ تقسيم‌ شدند: دولت‌ - ملت‌هاي‌ با تاريخ‌ و بدون‌ تاريخ‌. وظيفة‌ ملل‌ با تاريخ‌ پس‌ از استقلال ‌عمدتاً رسيدن‌ به‌ وحدت‌ و تشكيل‌ ملتي ‌واحد است‌. حال‌ آنكه‌ ملل‌ بدون‌ تاريخ ‌علاوه‌ بر تشكيل‌ ملتي‌ واحد وظيفة ‌تشكيل‌ دولتي‌ واحد را نيز بر عهده ‌دارند (ص‌ 1 پيشگفتار).

اغلب‌ ملل‌ بدون‌ تاريخ‌، در روند توسعه‌ با مشكلاتي‌ نظير: توسعه‌نيافتگي‌ شالوده‌هاي‌ اجتماعي‌ ـ اقتصادي‌، وجود مرزهاي‌ ناهمگون‌، مليت‌ها و گروه‌هاي‌ قومي‌ غير منسجم‌ و... مواجه‌اند. در اين‌ جوامع‌، سهم‌ رهبران ‌پديد آورندة‌ دولت‌ در پيشبرد ملي‌گرايي ‌قابل‌ توجه‌ است‌. چنين‌ ملي‌گرايي‌ معمولا ًاز طريق‌ فرآيند اجتماعي‌ كردن‌ آموزش ‌انگيزه‌هاي‌ توسعة‌ اقتصادي‌ و يا با به ‌كارگيري‌ روش‌هاي‌ خشن‌ تحقق‌ يافته ‌است‌.

ادامه نوشته

Jurnal of the Association for the study of ethnicity and nationalism

Nations and Nationalism

 

مجله علمی – پژوهشی ملت ها و ملی گرایی، نشریه ای است که به سردبیری آنتونی. دی اسمیت در دانشکده علوم اقتصادی لندن منتشر می شود.

در این ژورنال نویسندگان و صاحب نظرانی چون:جان بریولی،بندیک آندرسون،اریک هابسباوم،جان آرمسترانگ،ارنست گلنر،واکر کانر و... هر کدام با رویکردهای خود در کنار اسمیت قرار گرفته اند.

مفهوم ملت+ناسیونالیسم+آنتونی دی اسمیت+نظریه کهن گرایی+ابزارگرایی یا نوگرایی+اریک هابسباوم

قدمت ملت‌ها

کتابی از آنتونی اسمیت

حمید احمدی (استاد علوم سياسي دانشگاه تهران)

بي‌گمان آنتوني دي‌اسميت كه برجسته‌ترين نظريه‌پرداز مسائل مليت، قوميت و مليت‌گرايي معاصر به‌شمار مي‌رود، از پركارترين پژوهشگران اين عرصه نيز هست. گرچه در سال‌هاي دهة 1980م. نظريه‌پردازاني همچون ارنست گلنر، اريك هابسباوم و بنديكت اَندرسون با انتشار آثار خود به مهم‌ترين نظريه‌پردازان بحث‌هاي مليت و مليت‌گرايي تبديل شدند و مكتب مشهور به نوگرايي را (كه برخي از آن به عنوان ساختارگرايي و ابزارگرايي) نيز نام مي‌برند، پايه‌گذاري كردند؛ اما با انتشار تدريجي مقالات و سپس كتاب‌هاي آنتوني دي‌اسميت (كه خود دانشجوي ارنست گلنر بود، اما بعدها به نقد انديشه‌هاي استاد خود دست زد)، او به يكي از عمده‌ترين صاحب‌نظران آن عرصه تبديل شد. كتاب مهم او يعنينظريه‌هاي ناسيوناليسم كه در سال‌هاي دهه 1970م. منتشر شد هنوز هم برجسته‌ترين اثر در اين رابطه به‌شمار مي‌رود. اهميت دي‌اسميت تنها به اين دليل نيست كه برخلاف ساير نظريه‌پردازان حوزة ناسيوناليسم و قوم‌گرايي به يك اثر بسنده نكرده و هم‌چنان به انتشار آثار مهم در اين رابطه مشغول است (و در واقع با به راه انداختن نشرية «ملت‌ها و ناسيوناليسم»[2]، يكي از تخصصي‌ترين نشريات علمي ـ پژوهشي را در اين عرصه مديريت مي‌كند)، بلكه به اين جهت است كه پايه‌گذار مكتبي شد كه نقاط قوت و ضعف ساير كليت‌هاي عرصة مطالعات ملي را به بحث گذاشت و ديدگاه سومي را ارائه داد كه بيش از ساير مكتب‌هاي معروف به كهن‌گرايي^٣ و نوگرايي⁴، به تبيين پديدة پيچيدة مليت و مليت‌گرايي و زيرشاخة پژوهشي آن، يعني قوميت و قوم‌گرايي نزديك است. اين مكتب بر آن بود كه نه ديدگاه كهن‌گرايان و ازلي‌گرايان را كه مي‌گويند مليت و مليت‌گرايي و يا اصولاً ملت پديده‌اي ازلي و بسيار كهن است (همانند وان دن برگه و پيروان او) نمي‌توان به‌طور دربست پذيرفت و نه ديدگاه نوگراياني چون اَندرسون، گلنر و هابسباوم و پيروان آنها كه برآنند اصولاً پديده‌هاي ملت و مليت‌گرايي پديده‌هاي كاملاً نوين و پيامد تحولات مدرن چون دولت‌هاي ملي و ايدئولوژي مليت‌گرايي و يا مهم‌تر از آن نظام اقتصاد سرمايه‌داري مي‌باشند. به نظر دي‌اسميت نگاه دقيق جامعه‌شناسي تاريخي و داده‌هاي موجود مربوط به تاريخ و تمدن بشري هم ديدگاه‌هاي كهن‌گرايان و هم نوگرايان را به‌طور نسبي مورد تأييد قرار مي‌دهد.

ادامه نوشته

Race and Ethnicity: Identity, Culture and Society

نژاد و قوميت (فرهنگ، هويت و بازنمايي)

بهاره سازمند

«استفن اسپنسر»، استاد گروه جامعه‌شناسي دانشگاه شفيلد هالام[1] مي‌باشد. وي در سال 1991.م، به ايالات متحده آمريكا، مكزيك و حوزه كارائيب مسافرت كرد و تحقيقات خود را در زمينه هويت قومي در گويان كامل نمود. اسپنسر نويسنده مقالات و كتاب‌هاي متعددي است كه يكي از آنها «هويت قومي در گيانا» نام دارد و توسط انتشارات ديدو[2] به چاپ رسيده است. كتاب ديگر وي نيز «هويت اجتماعي: رهيافت‌هاي چندرشته‌اي» مي‌باشد كه با همكاري «گري تيلور»³ نوشته شده و انتشارات راتلج آن را منتشر نموده است(1). كتاب «نژاد و قوميت (فرهنگ، هويت و بازنمايي)» كه در ادامه به معرفي آن پرداخته مي‌شود، از جمله آثار اسپنسر است كه در سال 2006 ميلادي منتشر شده و دربرگيرنده 237 صفحه مي‌باشد.

معرفي

كتاب «نژاد و قوميت»، داراي يك مقدمه و 9 فصل مي‌باشد كه فصل نهم آن در واقع همان نتيجه‌گيري مباحث ارائه شده در كل كتاب است.

نويسنده در مقدمه بيان مي‌دارد كه هدف كتاب حاضر اين است كه معاني، تصاوير، بازنمودها و تعاريف نسبت داده شده به گروه‌ها و اقشاري كه به‌واسطه نژاد و يا قوميت از يكديگر متمايز مي‌شوند را مورد بررسي قرار دهد و اين امر نيز از طريق تجزيه و تحليل نمونه‌هايي از سراسر جهان و نمونه‌هايي كه در زندگي روزمره وجود دارند، صورت مي‌گيرد. استراليا، مالزي، حوزه كارائيب، مكزيك و بريتانياي كبير، نمونه‌هايي هستند كه نويسنده از سراسر جهان برمي‌شمرد و مؤلفه‌هاي نژادي و قوميتي آنها را مورد تجزيه و تحليل قرار مي‌دهد. همچنين مباحثي مثل منازعات قومي، نژادگرايي‌، سياست چندجانبه‌گرايي، اقوام پراكنده، پناه‌جويان، آوارگان، هويت‌هاي دورگه، نژادهاي ادغام شده و مانند آن مباحثي هستند كه ما در زندگي روزمره با آنها سروكار داريم و نويسنده به تبيين و بررسي و تجزيه و تحليل اين مفاهيم نيز مي‌پردازد(2).

ادامه نوشته

حکایت بلوچ

حکایت بلوچ

دکتر محمود زند مقدم

بن مایه: اطلاعات سیاسی- اقتصادی شماره 259- 260

توضیح: « آقای رحمان ریگی معروف رحمان میربلوچ نوه عیدوخان ریگی سردار طایفه ریگی و پیگ انگلیس ها به هنگام کشیدن راه آهن میرجاوه به انگلستان....» برای کسانی که به مسائل بلوچستان علاقه دارند و می خواهند به صورت عمیق و ریشه بخشی از معضلات و ریشه حوادث را ارزیابی کنند، خواندن این مطلب توصیه می شود. کودتاها، نیروهای سیاسی، سیاست های حزب توده و شوروی و نهادهای امنیتی پاکستان در امور افغانستان و بلوچستان به وضوح در این گفتگو روشن شده است.

 نسخه پی.دی. اف را دانلود نمایید

معرفی چند مبنع مهم پیرامون ناسیونالیسم

 

 

 

نام کتاب:ملیت

نویسنده: دیوید میلر    ۱۹۹۵

۲۳۱ رویه

سر فصل ها:

۱ - هویت ملی

۲- وجه اخلاقی ملیت

۳- خودمختاری ملی

۴- ملیت و چندگانگی فرهنگی

۵- آیا ملیت در حال افول است؟

 

نام کتاب:ناسیونالیسم:نظریه- ایدئولوژی - تاریخ

نویسنده: آنتونی دی. اسمیت  ۲۰۰۱

۲۱۳ رویه

سرفصل ها:

۱- مفاهیم

۲- ایدئولوژی ها

۳- پارادایم ها

۴- نظریه ها

۵- تاریخ ها

۶- چشم اندازها

توضیح: کتاب بالا یکی از تازه ترین و در عیم حال مهم ترین آثار در زمینه ناسیونالیسم می باشد.

 

     

  نام اثر:نظریه های ناسیونالیسم

نویسنده: اوموت اوزکریملی

۲۹۶ رویه

سرفصل ها:

۱ - مقدمه

۲- گفتمان ها و مباحث مربوط به ناسیونالیسم

۳- ازلی انگاری هویت قومی

۴- مدرنیسم

۵- نماد پردازی قومی

۶- رویکرد های نو به ناسیونالیسم

۷- به جای نتیجه گیری

 

 

نام کتاب: تشکیل دولت ملی در ایران: حکومت آق قویونلو و ظهور دولت صفوی

نویسنده: والتر هینتس

۲۲۵ رویه

با پیشگفتاری از عباس زریاب خویی

توضیح: برخی از نویسندگان هم چون دکتر جواد طباطبایی بر این باور اند که این کتاب با تاثیر پذیری از جو سیاسی و ایدوئولوژیک زمان (۱۹۳۶) نوشته شده است در حالی که «به هر حال فرومان روایی صفویان دولت ملی در تداول جدید آن نبود. بلکه شیوه رویارویی صفویان و رویکرد آنان به مناسبات جهانی با سرشت دوران جدیدی که آغاز شده بود نسبتی نداشت و اگر چه در دوره هایی مانند دهه های فرمان روایی شاه عباس منافع ملی ایران تامین شد اما به طور کلی عمل و نظر صفویان به سده های میانه تعلق داشت».